Bir dedektife ilk kez başvuran kişinin en çok merak ettiği şey, telefonu açtıktan sonra neyin olacağıdır. Bu sayfa o soruya cevap verir: kiminle, hangi sırayla, neyi onaylayarak çalışacağınızı adım adım anlatır.
Özel dedektif nasıl tutulur?
Özel dedektif; sorunuzu anlattığınız bir ön görüşme, çalışmanın kapsamını yazılı olarak kabul etmeniz, saha çalışması ve raporun teslimi sırasıyla tutulur. Sakarya Dedektif ile çalışırken bu dört aşamanın her birinin sonunda durabilir, soruyu değiştirebilir ya da devam edebilirsiniz.
- Ön görüşme. Sorunuzu size uygun yoldan, sesli ya da yazılı anlatırsınız; neyin görülebileceğini birlikte ayırırız.
- Yazılı kapsam. Soru, ilçe, gözlem dönemi, rapor biçimi ve teklif tek bir metinde size gönderilir.
- Saha. Onayladığınız kapsamla sınırlı gözlem ve açık kaynak çalışması yapılır.
- Teslim. Rapor size verilir; görülen ve görülemeyen ayrı yazılmıştır.
Dinlediklerimiz ve sorduklarımız
İlk konuşmada sorunuzu kendi sözlerinizle dinleriz. Ardından birkaç şey sorarız: konu hangi ilçede ve mahallede geçiyor, yılın ya da haftanın hangi döneminde önem taşıyor, elinizde hangi bilgiler var, raporu aldıktan sonra nasıl bir karar vereceksiniz. Bu son soru gereksiz görünebilir ama planın biçimini belirleyen odur; bir ev alımı için gereken kayıt ile bir aile kararı için gereken kayıt aynı değildir.
Bu konuşmada bazı soruların bir dedektiflik işi olmadığı da ortaya çıkabilir. Tapu kaydı, bir şirketin borcu ya da bir kişinin resmî bilgileri ilgili kurumdan öğrenilir; bunu size açıkça söyler, sorunun yerinde görülebilecek kısmına odaklanırız.
Başvuran, raporu alan ve karar veren
Çalışmayı başlatan kişi ile kararı verecek kişi her zaman aynı olmaz. Bir anne kızının evleneceği kişi hakkında, bir kardeş ailenin ortak malı hakkında başvurabilir. Kapsam metni başvurana gönderilir, rapor da başvurana teslim edilir; rapordakileri ailede kime, hangi gün anlatacağınız sizin seçiminizdir. Bu durumların nasıl ele alındığını yakınınız adına başvuru yazısında ayrıntısıyla anlattık.
Başvuru sırasında sizden kimlik belgesi, banka bilgisi ya da araştırılan kişiye ait bir şifre istemeyiz. Gereken şey sorunun kendisi ve yerin tarifidir; elinizde bir ilan bağlantısı ya da kapıdaki tabelanın adı varsa o da yeter.
Kapsamın yazılı kabulü
Görüştükten sonra konuştuklarımızı kısa bir metne döküp size yollarız. Metinde cevabı aranacak soru, çalışılacak ilçe ve mahalle, gözlem günlerinin yayılacağı dönem, raporun nasıl teslim edileceği ve teklif yer alır. Teklifin hangi kalemlerden oluştuğunu hesap mantığı yazısında okuyabilirsiniz; işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir.
Sahaya çıkmak için sizin yazılı onayınızı bekleriz. Okuduktan sonra soruyu daraltmak, bir ilçeyi çıkarmak ya da çalışmayı hiç başlatmamak sizin elinizdedir. Onay, metnin size gönderildiği yoldan yazılı olarak verilir; böylece neyin istendiği ve neyin kabul edildiği iki taraf için de aynı belgede durur.
Gözlemin yürüdüğü günler
Saha çalışması onaylanan kapsamın sınırları içinde kalır ve gözlem günleri, kapsamda yazılı dönemin içinde sorunun görülebileceği zamanlara yerleştirilir. Gözlem için yalnız yola, kaldırıma, çarşıya, meydana, yani kimsenin iznini gerektirmeyen yerlere çıkılır; açık kaynak taraması da yayımlanmış ilanlar, yayımlanmış ticari bilgiler ve kişinin kendi açık paylaşımlarıyla sınırlıdır. Bir binanın içine girmek, kurum kayıtlarına başvurmak, telefon ya da hesaplara erişmek, araca bir şey takmak ve kendini başka biri gibi tanıtmak bu çalışmanın araçları arasında bulunmaz.
Saha sırasında kapsamın dışına çıkan yeni bir soru doğabilir: aranan kişi başka bir ilçede görünür ya da teklifte geçen ikinci bir adres ortaya çıkar. O noktada işi büyütmeden önce size haber veririz; yeni kısmın plana girip girmeyeceğini siz söylersiniz.
Raporu teslim aldığınız gün
Rapor, gözlem yapılan her günün tarihini, ilçesini ve mahallesini, o gün görülenleri ve varsa fotoğraflarını içerir. Bakıldığı hâlde görülemeyen bir nokta varsa tarihi ve nedeniyle ayrı bir satır alır. Böylece elinizdeki belge neyin bilindiğini ve neyin açık kaldığını birlikte gösterir. Raporun size hangi yoldan ulaşacağını kapsam metninde birlikte seçeriz; içinde yorumdan çok gözlem bulunur ve her gözlemin yanında nereden ve ne zaman yapıldığı yazar.
Söz verdiğimiz şey, yazılı kapsamdaki çalışmanın eksiksiz yapılması ve görülenin olduğu gibi yazılmasıdır. Okurken takıldığınız her satırı ayrıca açarız. Yeni bir soru doğduysa yeni bir kapsamla, aynı sırayla devam edilir. Ne kadar sürdüğünü merak ediyorsanız süreyi belirleyenler yazısı bu konuyu ayrıca ele alıyor; plan kurulduğunda öngörülen dönem kapsam metninde yazılı olur.