Bir dedektifle konuşmayı düşünen hemen herkesin ilk sorusu ücrettir ve bu çok doğal bir sorudur. Kimse neye ne kadar ödeyeceğini bilmeden bir işe girmek istemez. Bu yazıda size bir rakam vermeyeceğiz; onun yerine, alacağınız teklifi kendiniz okuyabilmeniz için ücretin hangi parçalardan oluştuğunu anlatacağız.
Özel dedektif ücretleri ne kadar?
Özel dedektif ücretleri işin içeriğine, süresine ve kaç gün süreceğine göre değişir; aynı adla anılan iki iş arasında bile fark büyük olabilir. Bir evlilik öncesi araştırma, adayın tek bir iş yerine ve tek bir adrese bakılarak tamamlanabilir; bir başkasında aday birden fazla iş anlatır, ailesi uzak bir ilçede yaşar ve plan iki katına çıkar. İkisinin de adı “evlilik öncesi araştırma”dır, ama aynı ücretle yapılmaları ikisinden birine haksızlık olur.
İnternette görülen rakamların çoğunun yanıltıcı olmasının sebebi de budur. Kimi bir günün karşılığını, kimi bütün işin toplamını, kimi saatlik bir bedeli yazar ve okuyan kişi hangisine baktığını bilmez. Sakarya Dedektif sitesinde rakam yazmıyoruz, çünkü işin kendisi konuşulmadan yazılan bir rakam yanlış bir beklenti yaratır; rakam ancak iş konuşulduktan sonra anlam kazanır.
Kalem kalem ücret
Bir teklif, aşağıdaki kalemlerin işinize göre bir araya gelmesiyle oluşur. Hangisinin sizin işinizde ağır bastığını bilmek, teklifi okurken ne aradığınızı da gösterir.
| Kalem | Ücreti nasıl etkiler |
|---|---|
| İşin konusu | Bir arsanın yerinde görülmesi ile birkaç ilçeye yayılan bir adres araştırması aynı emeği istemez |
| Gün sayısı | Teklifin en büyük kalemidir; sorunun kaç farklı günde görülmesi gerektiğine göre belirlenir |
| Bakılacak yer sayısı | Tek bir adres ile üç ayrı adres, aynı günde bile farklı planlar ister |
| İlçe ve yön | Kent merkezinde bir adres ile kıyıdaki ya da güney vadisindeki bir adres, yolun payını değiştirir |
| Yılın dönemi | Bazı sorular yılın belli bir zamanında cevap bulur ve plan o döneme göre kurulur |
| Raporun kapsamı | Yerinde görülenlerin yanında açık kayıtların ve ilanların taranması da isteniyorsa iş genişler |
Kalemlerin hiçbiri kendi içinde bir fiyat söylemez; teklif, bu kalemlerin her biri sizinle birlikte cevaplandığında yazılır.
İlçenin yönü ve yılın dönemi
Sakarya’nın ilçeleri kent merkezinden farklı yönlere açılır. Kuzeyde Karasu ve Kocaali ile Karadeniz kıyısı, güneyde Geyve, Pamukova ve Taraklı ile vadi, doğuda Akyazı ve Hendek yönü vardır. Kocaali, Taraklı ya da Karasu gibi kent merkezinden en uzakta kalan bir ilçede bakılacak yer, yolun toplam süre içindeki payını artırır. Bir iş hem kıyı tarafına hem güney vadisine uzanıyorsa, her yön teklifte kendi kalemiyle görünür.
Yılın döneminin payı ise daha çok takvimle ilgilidir. Kıyıdaki bir sitenin sezon dışındaki hâli ancak sezon kapandıktan sonra görülebilir; bahçe incelemesinde de en çok bilgiyi veren dönem beklenebilir. Böyle işlerde plan o döneme göre yazılır; işin birden fazla döneme yayılması gerekiyorsa her dönem planda ayrı bir kalem olarak yer alır.
Teklifi küçültmenin sizin elinizdeki yolları
Ücretin bir kısmı sizin vereceğiniz bilgiye bağlıdır ve bu, teklifi küçültmenin en etkili yoludur. Soruyu daraltın: “her şeyi öğrenmek istiyorum” yerine kararınızı gerçekten etkileyecek bir ya da iki bilgiyi seçmek, gün sayısını doğrudan azaltır. Elinizdeki bilgiyi eksiksiz verin: mahallesiyle birlikte tam bir adres, bir ilanın bağlantısı ya da bir teklif metni, sahada aranacak bir şeyi masada çözer. Zamanlamada esnek olun: belli bir döneme bağlı olmayan bir iş, yolun ve planın en uygun olduğu günlere yerleştirildiğinde daha az günle tamamlanabilir.
Bakılacak yerlerin birbirine yakın olduğu durumlar da plana yansır. Aynı ilçede ya da aynı yöndeki birkaç yer, ayrı yönlere dağılmış yerlere göre daha az gün ister; teklifi hazırlarken bu düzeni de sizinle birlikte kurarız.
Teklif neden ön görüşmeden sonra yazılır
Telefonda ilk dakikada söylenen bir rakam, iki ihtimalden birine yol açar. Ya iş göründüğünden küçük çıkar ve fazla ödersiniz, ya da iş göründüğünden büyük çıkar ve çalışma yarıda kalır ya da sonradan pahalanır. İkisi de sizin aleyhinizedir.
Ön görüşmede sorunuzu, ilgili yerlerin ilçesini ve sorunun hangi döneme ait olduğunu konuşuruz. Bunlar belli olduğunda kapsam yazıya geçer: neye bakılacağı, kaç gün, hangi ilçelerde ve raporun neyi içereceği. Teklif bu kapsamın karşılığıdır ve siz kabul etmeden çalışma başlamaz. İş başladıktan sonra yeni bir soru belirirse, diyelim kişinin başka bir ilçeye taşındığı ortaya çıkarsa, kapsamı genişletmeden önce size sorarız.
En düşük teklifin size maliyeti
Fiyat karşılaştırmak doğaldır ve bunu yapmanızı öneririz; birkaç teklifi birlikte okumak, işin gerçek kapsamını anlamanıza da yardım eder. Yalnız karşılaştırmayı rakamların yanında kapsamlar üzerinden de yapın. Çok düşük bir teklif genellikle ya daha az gün, ya daha az yer, ya da yalnız sözlü bir aktarım içerir. Raporu olmayan, günü ve yeri yazılmayan bir bilgi elinize geçtiğinde onu neye dayandıracağınızı bilemezsiniz.
Ücreti sonuca bağlayan ya da baştan belirli bir sonucu vaat eden tekliflere de dikkatle yaklaşın. Bir sorunun cevabı önceden bilinemez; tereddüdün doğrulanması da dağılması da aynı emekle ortaya çıkar. “Ne bulacağımızı şimdiden biliyoruz” diyen bir teklif, ya işi gereğinden küçük gösteriyordur ya da size duymak istediğinizi söylüyordur.
Teklifleri yan yana koyduğunuzda sorulacak sorular basittir: kaç gün, hangi ilçeler, hangi soru ve elime nasıl bir rapor geçecek? Bu sorulara net cevap veren teklif, rakamı ne olursa olsun karşılaştırılabilir bir tekliftir; cevapların bulanık kaldığı bir teklifte ise ödediğiniz şeyin karşılığını önceden bilemezsiniz.
Telefonda yaklaşık bir rakam söyleyebilir misiniz?
Konu, yer ve gün sayısı belli olmadan söylenen bir rakam sizi yanıltır. Kısa bir ön görüşme bu üç bilgiyi ortaya çıkarır; teklif ondan sonra yazılı olarak size iletilir.
Yazılı teklifi okurken nelere bakmalıyım?
Teklifte neye bakılacağı, kaç gün çalışılacağı, hangi ilçelerin plana girdiği ve raporun neleri içereceği yazılı olarak belirtilir. Hangi kalemin teklifte ne kadar yer tuttuğunu da böylece kendiniz görürsünüz.
Bir şey görülmezse ücret yine aynı mı?
Ücret, yapılan çalışmanın ve teslim edilen raporun karşılığıdır. Sorunuza dair bir durumun görülmemesi de raporda yazılı bir sonuçtur; karar verirken görülen bir şey kadar işinize yarar.
Plan dışında bir ilçe gündeme gelirse ne yapılır?
Kapsam sizin onayınız olmadan genişlemez. Plana girmemiş bir ilçe ya da soru belirdiğinde önce size söyleriz; ek günler teklife ayrıca eklenir; devam edip etmemek sizin kararınızdır.